Εκείνο το αιχμηρό κάτι

Εκείνο το αιχμηρό κάτι που ξύνει,
που τρυπάει βαθιά,
που πιάνει ένα κομματάκι έντερο και το στρίβει,
που σε ορίζει πριν καν υποψιαστείς οτι ορίστηκες,
εκείνο το αιχμηρό κάτι
που ξυπνάει τα από καιρό κοιμώμενα,
που δε σε ρώτησε ποτέ κι ας το ρωτάς εσύ με ξεχασμένη περιοδικότητα
κι ας το κυοφορείς σε μια ξεχωριστή μεμβράνη
δίπλα με εκείνα που συνήθως σε σκοτώνουν-
συγκυριακός θάνατος σαν υαλοκαθαριστήρας σε χαλάζι
ή και το αντίστροφο.
Εκείνο το αιχμηρό ο,τιδήποτε , θέλω να πω,
το φιλοξενώ τρεις μέρες τώρα στο κρεβάτι μου.
Το κέρδος πως το ονόμασα.
Το κέρδος πως τίποτα δεν πλανάται πια
στον κόσμο του αέναου φόβου.
Κι ο μόνος τρόπος για να μάθεις να ζεις
είναι να αποδέχεσαι το γεγονός χωρίς να το θρηνείς ή να το αποθεώνεις.
Το γεγονός καθ΄εαυτό. Ολόκληρη κοσμοθεωρία.
Το μάτι μου κοιτάει μπροστά.
Και το τιμόνι είναι στα χέρια μου.
                                                         Φ.Γ

Τόσες οπτικές και μια ανημπόρια

Υπάρχεις με αυτή τη αίσθηση του αδιαχώρητου.

Το αγρίμι χτυπάει στους τοίχους κι η ώρα περνάει.

Ο πύραυλος εκτοξεύεται προς τη σελήνη. Ξανά και ξανά.

Τα ανίψια σου μεγαλώνουν με την ταχύτητα νεράιδας. Εκεί που ήταν η κοιλιά, τώρα είναι το γόνατο, σε λίγο τα μαλλιά θα φτάνουν στο φεγγάρι κι ίσως μια μέρα, μια νύχτα, σε μια αλλόκοτη μετάβαση μακριά από το χρόνο που μας έδεσε πριν γεννηθούμε,   ο πύραυλος να προσκεφαλωθεί στα μαλλιά σου, Ελισάβετ, κι ο ουρανός να σε καλωσορίσει για βασίλισσα. Κι ο Πέτρος να βρέχει από πάνω για να γλιστρήσουν οι μικροί αστροναύτες στις χοντρές μακριές σου τρίχες. 

Γιατί ο κόσμος δεν είναι τίποτε άλλο από μια ερμηνεία τη φορά.

Γι' αυτό έχει νόημα η τέχνη. 

Γιατί πώς αλλιώς θα μπορούσαμε να εξηγήσουμε τόσα ανεξήγητα με μια μονάχα οπτική;

Και πώς αλλιώς, ναι πώς αλλιώς, να εξασκηθείς για τον αληθινό θάνατο εάν δε χορτάσεις από μεγάλες δόσεις αιωνιότητας;

Άνοιξα το στόμα μου. 

Το αγρίμι εκτοξεύθηκε στον ουρανό.

Το φεγγάρι παραμέρισε με αυτή την ψευδαίσθηση του αδιαχώρητου στο σύμπαν.

Κι εκεί στη θέση του  μια τρύπα.

Ένας μικρός στρογγυλός αταξινόμητος χρόνος. Ένα μικρό στρογγυλό κενό μέσα στο μαύρο.

 Δυο γέροι του μάπετ σόου σε μορφή κύκλου-ποιος ξέρει;- ή ο καλά κρυμμένος κύκλωπας που ποτέ δεν εντοπίστηκε, παρά μονάχα από τους πιο παρατηρητικούς. 

 Ή ένας ακόμα αποθηκευτικός χώρος για το πολύ της γης που δε χωράει.

Κάθε πρωί ξυπνάω κουρασμένη με ένα φανταστικό φτυάρι στα χέρια και μια απογοήτευση που δε μπόρεσα.

                                                                                     Φ.Γ.

«Η πολιτιστική δημιουργία είναι διαβατήριο ελευθερίας» συνέντευξη με τη Φανή Γέμτου| Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας

«Η πολιτιστική δημιουργία είναι διαβατήριο ελευθερίας» | Εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Λάρισας

Σκέψεις πάνω στην πολιτική του σήμερα

   Όπου και να κοιτάξεις γύρω σου, βλέπεις κι έναν υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο. Κι ενώ στην αρχή φαντάζει γραφικό μέσα σε μια συγχυσμένη Ελλάδα, εκ των υστέρων μπορεί να αντιληφθεί κανείς την αιτία. Σαν τον άνθρωπο που κάνει δίαιτα και μετά πέφτει με τα μούτρα στο ψυγείο, γιατί δεν μπόρεσε ποτέ στ' αλήθεια να κάνει βίωμα του την υγιεινή διατροφή. Γιατί η αποστασιοποίηση και η αποχή από την πολιτική ζωή λόγω της αρρωστημένης, μικροπολιτικής  και απομυθοποιημένης πορείας της όλα αυτά τα χρόνια, οδηγεί ολοφάνερα σε ένα "γιατί όχι κι εγώ;", βάζοντας τον καθημερινό άνθρωπο σε διαδικασία προσέγγισης των κοινών. Κι ενώ το τελευταίο είναι καθ' όλα καλό κι αποδεκτό, παρατηρείται το φαινόμενο μιας μαζικής υποψηφιότητας χωρίς αυτοκριτική κι αυτογνωσία. Γιατί οποιαδήποτε μορφή κορεσμού φέρνει πάντα ένα ξέσπασμα, που συνήθως οδηγεί τα πράγματα στην απέναντι όχθη. H ισορροπία είναι αποτέλεσμα πολλών ανισόρροπων ζυμώσεων και βάσει αυτού-σκέφτομαι- είναι μια εξέλιξη η σημερινή αναγκαιότητα.
   Ωστόσο, είμαστε όλοι εδώ. Μέσα σε μια Ελλάδα που συνήθισε να γεννάει και να δέχεται διαφθορά.  Μέσα σε μια Ελλάδα που τρώει τα παιδιά της και μετά κατηγορεί το σύμπαν που δεν συνέτρεξε. Μέσα σε μια Ελλάδα που χρειάζεται ουσιαστικά βήματα για να έρθει σε ισορροπία, όχι μόνο οικονομική, αλλά και υπαρξιακή. Είμαστε όλοι μέσα σε μια αέναη παρωχημένη πολιτική διαδικασία που έχει εισβάλλει στα γονίδια μας και δεν ξέρουμε πώς να απεμπλακούμε από αυτή.
   Η Ελλάδα δεν πρόκειται να φτιάξει από τα μεγάλα λόγια κι από παντός επιστητού σωτήρες. Το είδαμε, το ζήσαμε. Ούτε μια σχέση της μιας νύχτας δε φτιάχνεται έτσι. Ας ορίσει ο καθένας ένα κομμάτι που γνωρίζει και μπορεί να προσφέρει με μέθοδο κι εντιμότητα, ας αποφασίσει να ΜΗ βάλει νερό στο κρασί του στα δύσκολα, ας εστιάσει στα έργα κι όχι στις επιδείξεις "έργων" κι ας γίνει έτσι μια μικρή αρχή στην ωριμότητα. Είναι σημαντικό να αναδεικνύουμε ανθρώπους που  δεν κάνουν φασαρία, αλλά κάνουν δουλειά. Κι είναι θέμα εξέλιξης να αντιληφθούμε κάποτε σε συλλογικό επίπεδο πως κι οι εκλογές δεν είναι ντέρμπι με ξύλο, αλλά μια ακόμα αθόρυβη διαδικασία της κοινωνίας μας που επιζητά συνεργασίες και τοποθετεί κάποιους ανθρώπους σε θέσεις, έτσι ώστε να κάνουν τη δουλειά τους προς όφελος του συνόλου κι όχι για εξυπηρέτηση κάποιων συμφερόντων.
   Θέλει γενναιότητα από όλους μας. Να πάμε κόντρα σε ένα σύστημα που όσο και να το πολεμάμε, έχει γίνει βίωμά μας, ζώντας το από μέσα.  Σαν το παιδί που ξέρει τα αρνητικά του πατέρα του, μια ζωή τα πολεμάει, αλλά στις κοινωνικές του συναναστροφές ανακαλύπτει με έκπληξη πως δεν μπορεί παρά να μοιάζει στα σημεία με εκείνον που πολεμά. Δεν χρειάζεται να κρίνουμε τα πάντα ανελλιπώς με την ευκολία εκείνου που δε συμμετέχει. Ας κρίνουμε τους εαυτούς μας αθόρυβα κι ας αποκτάμε γνώμη αργά και σταθερά χωρίς εμπάθεια για 'κείνο που θα μας κάνει καλύτερους από τον εαυτό μας κι όχι αναγκαστικά από τους άλλους.
   Προσωπικά μεγάλωσα σε μια γενιά που η πολιτική έμοιαζε πάντα με κακοστημένο αστείο. Τα αποτελέσματα αυτού βιώνουμε. Αντί να τα αφήσουμε, ωστόσο, στην τύχη τους, ας δούμε και την εκδοχή να κάνουμε κάτι προς την αντίθετη κατεύθυνση. Ακόμα και στα δύσκολα. Κυρίως στα δύσκολα. Εκεί ακριβώς που όλα σε οδηγούν να μοιάσεις με 'κείνο που πολεμάς.

Mad Girl’s Love Song

Mad Girl’s Love Song by Sylvia Plath

I shut my eyes and all the world drops dead;
I lift my lids and all is born again.
(I think I made you up inside my head.)

The stars go waltzing out in blue and red,
And arbitrary blackness gallops in:
I shut my eyes and all the world drops dead.

I dreamed that you bewitched me into bed
And sung me moon-struck, kissed me quite insane.
(I think I made you up inside my head.)

God topples from the sky, hell's fires fade:
Exit seraphim and Satan's men:
I shut my eyes and all the world drops dead.

I fancied you'd return the way you said,
But I grow old and I forget your name.
(I think I made you up inside my head.)

I should have loved a thunderbird instead;
At least when spring comes they roar back again.
I shut my eyes and all the world drops dead.
(I think I made you up inside my head.)

Περί θανάτου και χρόνου

    Eίναι τόσοι πολλοί αγαπημένοι, κοντινοί ή πιο μακρινοί, που έχουν φύγει, που αυτό το "ποτέ ξανά" δε μοιάζει πια με ανυπόφορη κατάσταση,αλλά με ολόκληρο παράλληλο σύμπαν, που κατοικείται από τις δικές μας απώλειες. Εκείνοι που έφυγαν κι εμείς. Κι ύστερα αλλαγή ρόλων: εμείς που φύγαμε κι εκείνοι.

   Η ζωή είναι σα γρατσουνιά. Δεν το ξέραμε. Δεν μας το 'πε ποτέ κανείς. Και μας πήρε μια ζωή, έχοντας την αίσθηση βαθιά μέσα μας πως έχει ρίζες. Μια γρατσουνιά είναι μπροστά στην αιωνιότητα. Κι εμείς βαλτώνουμε σε τραύματα αίματος. Αυτή είναι η ροή. Κι ύστερα μου 'ρχονται ξανά και ξανά τα λόγια του Herman Hesse στο Λύκο της Στέπας "Παίρνετε πολύ στα σοβαρά το γερό-Γκαίτε, νεαρέ μου φίλε. Δεν πρέπει να παίρνετε στα σοβαρά τους γέρους ανθρώπους που είναι κιόλας πεθαμένοι. Τους αδικείτε. Σ' εμάς τους Αθάνατους δεν αρέσει να παίρνονται τα πράγματα στα σοβαρά. Μας αρέσουν τα αστεία. Η σοβαρότητα, νεαρέ μου φίλε, είναι ένα ατύχημα, ένα σύμπτωμα του χρόνου. Συμβαίνει, μπορώ να πω εμπιστευτικά, όταν δίνει κανείς μεγάλη αξία στο χρόνο. Γιαυτό επιθυμούσα να φτάσω τα εκατό. Στην αιωνιότητα όμως δεν υπάρχει χρόνος. Η αιωνιότητα δεν είναι παρά μόνο μια στιγμή-αρκετή όμως για ένα αστείο."
   Αυτό το "ποτέ ξανά" είναι το πιο πληγωτικό κομμάτι που λειτουργεί στη φύση μας. Πάλεψα χρόνια με αυτό σε όλους τους τομείς: στις σχέσεις, στο θάνατο, στις βίαιες ανατροπές. Είναι ό,τι πιο σκληρό μπορώ να φανταστώ. Πολεμάς με ένα αγρίμι. Κι ίσως, λέω ίσως, ύστερα από τόση πάλη έρχεται κάποια στιγμή που κατανοείς πως η ήττα αυτή πρέπει να γίνει αποδεκτή. Χωρίς άλλη μάχη. Γιατί σ' αυτόν τον αγώνα το μέσο δεν είναι η μάχη. Προφανώς θέλει άλλο σύστημα προσέγγισης, γιατί αυτό σε πετάει έξω. Γιατί τα πράγματα ολοκληρώνονται στη στιγμή τους. Και μόνο. Και σ' αυτό δε χωράνε εξηγήσεις. Κι ενώ εσύ προχωράς γραμμικά με συνειρμό και όραμα, ο κόσμος έχει ήδη ολοκληρωθεί στις αποσπασματικές στιγμές του και πάλι ξαναγεννιέται. Κι εσύ σα χαμένος κόβεις βόλτες ανάμεσα σε θρησκείες που μιλούν για την αιωνιότητά σου που τόσο πολύ πόθησες. Μιλούν για το ενιαίο, ενώ η ροή είναι γεμάτη αποσπάσματα. Κόβεις βόλτες ανάμεσα σε θρησκείες που  έγιναν από σένα για σένα. Ξεχνώντας πως "η αιωνιότητα δεν είναι παρά μόνο μια στιγμή-αρκετή όμως για ένα αστείο." 

Μια ακόμα σκέψη

   Λοιπόν, άκου τι πιστεύω. Ζούμε σε μια εποχή που μάθαμε για τα καλά τι πάει να πει κορεσμός, διάβρωση, αποσάθρωση, κατάχρηση, ασυδοσία. Και τώρα βρισκόμαστε-όπως κι άλλες φορές σε στιγμές καίριες- σε εκείνο το σκαλοπατάκι που ή βουτάς στον γκρεμό ή παίρνεις φόρα με την πιο αληθινή ολόδική σου ανάσα και κάνεις ένα αποφασιστικό σάλτο για να υπερασπιστείς αυτό που είσαι στο κέντρο σου πέρα από το φόβο ή την κατηγόρια του γκρεμού.
   Το θέατρο πάντα με βοηθάει στη σκέψη μου τέτοιες στιγμές. Γιατί στο θέατρο μπορείς να παρακολουθήσεις από πολύ κοντά-ούσα μέρος της διαδικασίας- με ποιους τρόπους και κάτω από ποιες συνθήκες ένα σύνολο μπορεί να κάνει θαύματα, να μιλήσει για αλήθειες, να λειτουργήσει από κοινού, να μεγαλουργήσει ή να συμβιβαστεί με την ιδέα μιας ακόμα παράστασης που δεν έχει διάθεση να γεννήσει κόσμους παρά μονάχα ψέμματα,  να καμωθεί τέχνη, να αναμασήσει ευκολίες και να αναπαράγει αντιλήψεις χωρίς όραμα. Το θέατρο είναι μια πολιτική διαδικασία. Όχι με την έννοια του πολιτικού θεάτρου που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, αλλά με την έννοια του αυτοπροσδιορισμού του. Ένα σύνολο ανθρώπων απόλυτα εκτεθειμένων στον πυρήνα τους που μέσα από την προσωπική τους ελευθερία συνθέτουν ένα παζλ παράλληλων δράσεων-θέσεων με στόχο τη διερεύνηση του είδους μας και του φαινομένου της ζωής. Έννοιες όπως δικαιοσύνη, ελευθερία, εμπιστοσύνη, ασφάλεια, αλληλεγγύη είναι βασικά στοιχεία της θεατρικής φύσης και διαπραγμάτευσης. Όταν μια θεατρική διαδικασία χωλαίνει σε αυτά και στο στόχο, αυτό που παρακολουθούμε είναι ακαθόριστες προθέσεις με ασύμβατες παραμέτρους.
    Όπως ακριβώς και στη ζωή. Τίποτα δεν μπορεί στ' αλήθεια να ανθίσει, αν ο στόχος είναι μικρόψυχος ή διαστρεβλωμένος. Η αλήθεια είναι πως έχουμε συνηθίσει να ζούμε με αυτό το επίπεδο κομμάτι που δε ριζώνει μέσα μας κι έχουμε μάθει μέχρι και να θαυμάζουμε τις καλύτερες εκδοχές αυτού. Αυτό σίγουρα δεν είναι μόνο στοιχείο της εποχής μας, γιατί πάντα το πιο εύκολο είναι πιο εύπεπτο κι ο άνθρωπος, είναι γεγονός, δύσκολα βουτάει στις μεγάλες θάλασσες. Όταν, όμως, ξεμυτίσει από κάποια απρόσμενη γωνιά, ένα τέτοιο παράδειγμα πυρηνικής έκφρασης, τότε όλοι- ή ίσως αρκετοί- με διαφορά χρόνου αντιλαμβάνονται τη διαφορά. Και τότε λες: "Ναι, όντως, τώρα κάτι συμβαίνει στ' αλήθεια."
Αν κάτι για μένα ορίζεται ως επανάσταση, δεν είναι τίποτα άλλο από αυτή την αθόρυβη βουτιά προς τα μέσα που δημιουργεί ικανά σύνολα και δυνατά οράματα.